Şəhəri niyə PİS GÜNƏ SALIRLAR... - Şəhəri beləmi salarlar?


"Montin sakinləri, eləcə də bütün Bakı sakinləri üçün kədərli xəbər. Bu günlərdə internetdə bir görüntüyə rast gəldim: Bağırov körpüsünün düz üstündə Türkiyənin «ASLI Partners» memarlıq və dizayn şirkətinin memarları Asli Karaaslan Özcan və Huseyin Tonguç Özcan tərəfindən layihələndirilmiş 33 mərtəbəli hündürmərtəbəli bina..." 
"DİA-AZ" xəbər verir ki, bunu özünün etiraz dolu müraciətində tanınmış memar Elçin T.Əliyev qeyd edib.
O daha sonra fikrini belə davam etdirir: "Bu layihəyə baxanda, uzun illər pedaqoji təcrübəsi olan bir müəllim kimi, istər-istəməz birinci kurs tələbələrinin işlərini xatırlayıram: adi çoxmərtəbəli binanı memarlıq jurnallarında görülmüş bir neçə effektli üsulla «zənginləşdirməyə» çalışdıqları layihələri. Dalğavari eyvanlar, yaşıllaşdırılmış terraslar, həcmdə qırılmalar, qabardılmış karkas - bunların hamısını ayrı-ayrılıqda dəfələrlə görmüşük. Burada isə çoxdan tanış olan bu üsullar mexaniki şəkildə bir nəhəng həcmdə birləşdirilib.
Nəticədə qarşımızda Türkiyə şəhərətrafı ərazilərinə xas tipik «yataqxana» memarlığı dayanır - sadəcə, tamamilə fərqli şəhərsalma kontekstinə köçürülmüş və mərkəzi prospektin yeni dominantı miqyasına qədər böyüdülmüş şəkildə. Tarixi «Saatlı ev»in yanında daha bir nəhəng monstr. Onun memarlığı, məncə, bu nüfuzlu məkana həqiqətən müasir və layiq olan nəsə təklif etməkdənsə, yaxın keçmişin çoxdan məlum üsullarını təkrarlayır.
Paytaxtın əsas magistrallarının simasını onilliklər boyu dəyişə biləcək layihələr niyə geniş peşəkar müzakirə aparılmadan ortaya çıxır? Hətta regional peşəkar mühitdə belə heç kimə tanış olmayan bir şirkət Bakının ən nüfuzlu ərazilərində müxtəlif obyekt və binaları layihələndirmək üçün bu unikal imkanı necə əldə edib?
Layihənin müəllifləri Türkiyə əyalətlərindən kənarda heç bir işi olmayan, üstəlik nədənsə mənim doğma Azərbaycanımda və Özbəkistanda da fəaliyyət göstərən bir şirkətdəndir (aslipartners.com saytına baxın). Məncə, artıq bütün maariflənmiş dünya anlayır ki, Şərq sifarişçiləri ilə işləmək nə qədər sərfəlidir: burada əsas olan dərin bilik və peşəkarlıq deyil, tamam başqa şeylərdir - yaltaqlıq, fərasət, bir də qardaşcasına bölüşməyi bacarmaq. Partnyorcasına).
Güman edirəm ki, məhz bu yolla dünyanın müxtəlif yerlərindən heç kimə tanış olmayan üçüncü dərəcəli «mütəxəssislər» müxtəlif sahələr üzrə ölkəmizə gəlir və məmur-lobbiçilərin heç də təmənnasız olmayan himayəsi hesabına öz sahələrinin uğurlu monopolistlərinə çevrilirlər. Bəziləri memarlıqda, digərləri isə, məsələn, «Eric Pummer» kimi, abidələrin monopolist restavrasiyası sahəsində. Hər birimiz bu kədərli siyahını öz peşə sahəmizdə davam etdirə bilərik…
Maraqlıdır, bu cür meqalayihələrin tikintisinə icazə verən sənədləri imzalayan Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin məmurları belə monstrların onsuz da həddindən artıq sıx məskunlaşmış bütün rayona hansı əlavə yükü gətirəcəyini düşünürlərmi? Məktəblərin, uşaq bağçalarının, xəstəxanaların sayı, avtomobillərlə minlərlə əlavə səfər, yolların buraxılış qabiliyyəti, parklanma yerləri, mühəndis şəbəkələri, yaşıl zonaların mövcudluğu hesablanırmı? Bu ərazidən istifadə edəcək daha bir neçə min insanın peyda olmasından sonra rayonda nələrin baş verəcəyinə dair dolğun şəhərsalma təhlili aparılırmı? Əlbəttə ki, yox! Belə səriştəsiz məmurlar üçün əsas olanı başqa, daha maddi bir sahədə axtarmaq lazımdır.
Ən acınacaqlısı isə odur ki, son onilliklər ərzində fəal şəkildə formalaşdırılmış Bakının müasir memarlıq mərkəzlərindən biri - Heydər Əliyev prospekti - dünya şöhrətli mütəxəssislərin layihələndirdiyi və hər biri dünyanın aparıcı memarlıq nəşrlərinin səhifələrinə layiq olan binaları ilə birlikdə memarlıqda diletantlıq və əyalətçiliyin belə bir «şedevri» ilə korlanacaq.
Müasir hündürmərtəbəli memarlığı sevirəm, lakin çoxmərtəbəlilik ətraf mühiti əzməməlidir. Nəhəng, ağır həcm bütün diqqəti özünə çəkərək son illərdə Bakının müasir memarlıq sahəsində simvollarına çevrilmiş binaları arxa plana keçirir. Belə mühüm məkan memardan müstəsna dəqiqlik tələb edir: Montin rayonunun miqyasını, silueti, Heydər Əliyev prospektinin perspektivini, mövcud binaları və məkanın vizual iyerarxiyasını anlamağı. Yeni obyekt küçə və şəhərlə dialoqa girməlidir, onları sadəcə əzməməlidir.
Biz uzun müddət ərzində və az olmayan vəsait hesabına Bakının müasir memarlığının özünəməxsus sərgisinə çevrilə biləcək bir prospekt formalaşdırmışıq - elə bir məkan ki, burada hər yeni bina artıq müəyyən edilmiş yüksək səviyyəyə uyğun olmalı idi. Lakin indi hətta burada, bu prospektdə də məkanın inkişafının əsas meyarına şəhərsalma ideyası deyil, kvadratmetrlərin sayı çevrilir. Şəhərsalma ideyasını isə Əlahəzrət Gəlir dəfn edib...." 
Tarix: Bu gün, 14:28
Xəbəri paylaş


Xəbər lenti

Gündəm

Əyalət

Siyasət

Cəmiyyət

Hadisə

Şou biznes

Sosial

İdman

Sağlamlıq

Maraqlı

Maraqlı